Ghi nhận Rùa Xanh tại khu vực biển Đầm Báy, Vịnh Nha Trang – tín hiệu đáng khích lệ cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học biển

Trong quá trình nghiên cứu và quan trắc đa dạng sinh học biển tại Trạm Nghiên cứu biển Đầm Báy, Vịnh Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, các nhà khoa học của Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga đã ghi nhận hình ảnh một cá thể Rùa Xanh (Chelonia mydas (Linnaeus, 1758), còn gọi là Đồi mồi dứa (Green sea turtle)) khỏe mạnh, xuất hiện tại vùng biển Đầm Báy. Đây là ghi nhận có giá trị khoa học và ý nghĩa đặc biệt đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học biển, bởi rùa biển là những loài động vật có vòng đời dài, gắn liền với các hệ sinh thái biển đặc trưng và chịu tác động ngày càng gia tăng từ suy thoái sinh cảnh, khai thác thủy sản, ô nhiễm môi trường biển và biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của Đồi mồi dứa tại Đầm Báy không chỉ bổ sung một dữ liệu quan trọng cho nghiên cứu đa dạng sinh học của vùng biển Nha Trang, mà còn mang đến một tín hiệu đáng khích lệ về chất lượng và sức sống của hệ sinh thái biển nơi đây.

Hình 1: Hình ảnh Đồi mồi dứa (Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) ghi nhận ngày 9.9.2026 tại vùng biển Đầm Báy, vịnh Nha Trang (Ảnh Samoilov K.Yu. & Trần Đức Diễn).

Đáng chú ý, tại Trạm Nghiên cứu biển Đầm Báy, Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga đã và đang triển khai các hoạt động nghiên cứu, xây dựng vườn ươm và phục hồi san hô, từng bước hình thành các cấu trúc sinh cảnh dưới đáy biển. Sự phát triển của các quần thể san hô và quá trình tái tạo cấu trúc rạn góp phần mở rộng không gian sống, nơi trú ẩn, kiếm ăn và sinh sản cho nhiều nhóm sinh vật biển, từ cá, động vật không xương sống đến các loài có giá trị bảo tồn. Rạn san hô không chỉ là tập hợp của những quần thể san hô riêng lẻ, mà là một hệ sinh thái phức tạp, nơi hàng nghìn mối quan hệ sinh học cùng tồn tại và tương tác, tạo nên nền tảng duy trì đa dạng sinh học và sự ổn định của hệ sinh thái biển. Trong dòng chảy hồi sinh đó, sự xuất hiện của Đồi mồi dứa là một ghi nhận đặc biệt có ý nghĩa, gợi mở khả năng những sinh cảnh được bảo vệ và phục hồi đang góp phần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự hiện diện của nhiều loài sinh vật biển.

Ghi nhận Rùa Xanh - Đồi mồi dứa tại Đầm Báy mang một thông điệp sâu sắc: khi con người kiên trì bảo vệ, phục hồi và tái tạo các hệ sinh thái biển bằng tri thức khoa học, thiên nhiên sẽ có thêm cơ hội để phục hồi và tái thiết lập sự sống. Những mầm san hô được ươm tạo, những rạn san hô được phục hồi và mỗi loài sinh vật trở lại đều là những mắt xích trong một quá trình dài hướng tới một hệ sinh thái biển khỏe mạnh và bền vững hơn. Với Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, nghiên cứu khoa học không chỉ nhằm nhận diện và ghi nhận những gì đang tồn tại trong tự nhiên, mà còn hướng tới hiểu biết sâu sắc hơn về các quy luật vận động của hệ sinh thái, tạo cơ sở khoa học cho bảo tồn và phục hồi, để những giá trị của biển Nha Trang có thể được gìn giữ cho hôm nay và cho các thế hệ mai sau. Đầm Báy không chỉ là nơi nghiên cứu về biển – nơi đây đang từng bước trở thành một không gian để biển được phục hồi, để sự sống trở lại và để khoa học đồng hành cùng thiên nhiên.

Hình 2: Một số hình ảnh về phục hồi rạn san hô tại vùng biển Đầm Báy, vịnh Nha Trang (Ảnh Trần Đức Diễn & Samoilov K.Yu.)

Từ ghi nhận này, chúng tôi mong muốn Ban Quản lý Vịnh Nha Trang tiếp tục đồng hành, tăng cường các biện pháp quản lý và bảo vệ các sinh cảnh biển có giá trị đa dạng sinh học tại khu vực Đầm Báy, đặc biệt là các khu vực rạn san hô và vùng biển lân cận Trạm nghiên cứu biển Đầm Báy. Phối hợp công tác tuần tra, giám sát và kiểm soát các hoạt động có nguy cơ tác động đến rạn san hô và các loài sinh vật biển; hạn chế các hoạt động khai thác, đánh bắt hoặc neo đậu gây tổn hại đến sinh cảnh; đồng thời phối hợp với các cơ quan nghiên cứu khoa học trong việc theo dõi, ghi nhận và xây dựng cơ sở dữ liệu về sự xuất hiện của rùa biển tại Vịnh Nha Trang. Đặc biệt, những ghi nhận về Rùa Xanh - Đồi mồi dứa (Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) và các loài rùa biển khác cần được xem là những dữ liệu có giá trị cho công tác giám sát đa dạng sinh học, từ đó có thể kịp thời đề xuất các giải pháp quản lý và bảo tồn phù hợp. Bảo vệ một cá thể rùa biển hôm nay có thể bắt đầu từ việc bảo vệ chính vùng biển mà rùa biển lựa chọn để trở về. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, các tổ chức khoa học và cộng đồng sẽ là nền tảng quan trọng để vừa bảo vệ các giá trị tự nhiên của Vịnh Nha Trang. Trên cơ sở những giá trị đa dạng sinh học đã được ghi nhận và tiềm năng nghiên cứu, bảo tồn tại khu vực, có thể nghiên cứu khả năng hình thành mô hình “cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học” tại trạm nghiên cứu biển Đầm Báy, hướng tới xây dựng nơi đây trở thành khu vực nghiên cứu, quan trắc, giáo dục môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học biển lâu dài.

Tin bài: Trần Đức Diễn (Chi nhánh Ven biển)