Nghiệm thu đề tài nghiên cứu công nghệ nhân giống và phục hồi san hô bằng phương pháp phân vi mảnh

Sáng ngày 7/7, Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga (Trung tâm) tổ chức Hội đồng khoa học và công nghệ (Hội đồng) nghiệm thu đề tài cấp Trung tâm “Xây dựng quy trình nhân giống một số loài san hô giống Acropora khu vực vịnh Nha Trang bằng phương pháp phân vi mảnh”. Đề tài do Chi nhánh Ven biển chủ trì thực hiện, Thiếu tá, TS. Đặng Đỗ Hùng Việt làm chủ nhiệm.

Đại tá, TS. Phạm Duy Nam, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm, Chủ tịch Hội đồng chủ trì phiên họp. Tham dự phiên họp có các thành viên Hội đồng; cơ quan quản lý khoa học, đơn vị chủ trì và nhóm nghiên cứu thực hiện đề tài.

Quang cảnh buổi nghiệm thu tại Chi nhánh Ven biển.

Báo cáo tại buổi nghiệm thu, Thiếu tá Đặng Đỗ Hùng Việt cho biết, đề tài được triển khai trong bối cảnh nhiều rạn san hô ven biển nước ta đang suy giảm nghiêm trọng do tác động của biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và các hoạt động khai thác của con người. Từ thực tiễn đó, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát bổ sung tổng thể hiện trạng rạn san hô tại khu vực vịnh Nha Trang, lựa chọn Đầm Báy làm địa điểm nghiên cứu và thử nghiệm. Quá trình khảo sát tập trung đánh giá điều kiện môi trường, đặc điểm sinh thái, hiện trạng phân bố các loài san hô cứng tạo rạn, mức độ suy thoái của hệ sinh thái cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng và phục hồi của san hô. Kết quả khảo sát đã cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để lựa chọn đối tượng nghiên cứu, xây dựng quy trình nhân giống và xác định khu vực phù hợp phục hồi ngoài tự nhiên.

Trên cơ sở kết quả thí nghiệm, nhóm nghiên cứu đã xây dựng và hoàn thiện quy trình nhân giống san hô bằng phương pháp phân vi mảnh trong điều kiện nuôi cấy có kiểm soát. Quy trình được phát triển dựa trên nguyên lý tái sinh mô san hô, kết hợp hệ thống tuần hoàn nước biển nhân tạo nhằm kiểm soát chặt chẽ các điều kiện môi trường như nhiệt độ, độ mặn, ánh sáng và dòng chảy, góp phần nâng cao tỷ lệ sống và tốc độ sinh trưởng của san hô giống.

Sau thời gian triển khai, đề tài đã hoàn thành đầy đủ các nội dung nghiên cứu theo đề cương và đạt nhiều kết quả nổi bật. Nhóm nghiên cứu nhân giống thành công 2.650 mảnh san hô, vượt so với chỉ tiêu đăng ký 650 mảnh; xây dựng 12 bể nhân giống hoạt động ổn định; thiết lập vườn ươm san hô diện tích 1.000 m²; đồng thời trồng phục hồi 1.200 tập đoàn san hô trên diện tích khoảng 500 m², vượt so với chỉ tiêu đăng ký 200 tập đoàn. Kết quả theo dõi bước đầu cho thấy các tập đoàn san hô có tỷ lệ sống cao, sinh trưởng ổn định và thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên, khẳng định tính khả thi của quy trình công nghệ được xây dựng.

Thủ trưởng Trung tâm kiểm tra sản phầm đề tài.

San hô giống được nhân giống hàng loạt trong hệ thống RAS.

San hô giống sau 12 tháng nuôi cấy ngoài thực địa trên hệ thống vườn treo lơ lửng.

Không chỉ hoàn thành các sản phẩm công nghệ, đề tài còn vượt mức các chỉ tiêu về công bố khoa học, đào tạo và sở hữu trí tuệ. Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã công bố 02 bài báo quốc tế thuộc danh mục SCIE và 01 bài báo khoa học trong nước; đào tạo 01 thạc sĩ và 02 cử nhân; hoàn thiện 02 hồ sơ đăng ký giải pháp hữu ích cho các quy trình công nghệ của đề tài. Những kết quả này góp phần khẳng định giá trị khoa học của đề tài, đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển công nghệ trong lĩnh vực sinh thái biển và phục hồi rạn san hô.

Thảo luận tại phiên họp, các thành viên Hội đồng đánh giá cao khối lượng công việc mà nhóm nghiên cứu đã thực hiện, đặc biệt là việc triển khai nghiên cứu ngoài thực địa trong điều kiện nhiều khó khăn. Hội đồng nhận định các kết quả nghiên cứu đảm bảo tính khoa học, có độ tin cậy cao, đáp ứng mục tiêu đề ra và có tiềm năng ứng dụng trong thực tiễn. Bên cạnh đó, Hội đồng đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp thu các ý kiến phản biện để hoàn thiện báo cáo tổng hợp, bổ sung nội dung về xây dựng quy trình công nghệ, chuẩn hóa phương pháp xử lý số liệu, điều chỉnh hệ thống kết luận theo hướng chặt chẽ, logic.

Đại tá, TS. Phạm Duy Nam, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm, Chủ tịch hội đồng phát biểu tại buổi nghiệm thu.

Phát biểu kết luận phiên họp, Đại tá, TS. Phạm Duy Nam đánh giá đề tài được triển khai nghiêm túc, đã hoàn thành đầy đủ các mục tiêu, nội dung và sản phẩm theo thuyết minh được phê duyệt, trong đó nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch đăng ký. Đồng chí nhấn mạnh, kết quả nhân giống san hô, xây dựng hệ thống vườn ươm và mô hình phục hồi ngoài tự nhiên đều đạt kết quả tích cực; các công bố khoa học được thực hiện trên các tạp chí có uy tín đã phản ánh chất lượng và giá trị của nghiên cứu.

Đại tá, TS. Phạm Duy Nam biểu dương tinh thần trách nhiệm và sự nỗ lực của tập thể nghiên cứu, đồng thời yêu cầu nhóm nghiên cứu tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội đồng để hoàn thiện báo cáo tổng kết, chuẩn hóa quy trình công nghệ theo hướng ngắn gọn, dễ áp dụng. Đồng chí cũng đề nghị tiếp tục theo dõi lâu dài các tập đoàn san hô đã phục hồi nhằm đánh giá khả năng phát triển ngoài tự nhiên; đồng thời tiếp tục hoàn thiện công nghệ theo hướng tạo lập các rạn san hô với độ phủ, sinh khối và tính đa dạng sinh học cao, kết hợp các phương pháp thiết kế thực nghiệm hiện đại nhằm tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả phục hồi hệ sinh thái rạn san hô trong thời gian tới.

Với những kết quả đạt được, Hội đồng thống nhất nghiệm thu đề tài và đánh giá xếp loại mức “Đạt”, đề nghị đơn vị chủ trì và chủ nhiệm đề tài hoàn thiện báo cáo tổng kết và các sản phẩm, tài liệu, trình phê duyệt theo quy định.

Tin bài: Văn Diện